Top

Lễ hội Chùa Dâu 2014

Ngày đăng: 06-05-2014, 9:08 am

 Nghiaphat.vn - Chùa Dâu là chốn Tổ đình của Phật giáo Việt Nam, một di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật nổi tiếng đã được xếp hạng là di tích Quốc gia đặc biệt.

 
Hàng năm, lễ hội chùa Dâu diễn ra vào ngày Tám tháng Tư âm lịch do nhân dân của 12 làng thuộc vùng Dâu - Luy Lâu xưa (nay là 3 xã Thanh Khương, Trí Quả và Hà Mãn) duy trì tổ chức theo phong tục truyền thống. Đời nọ truyền nối đời kia, lễ hội truyền thống chùa Dâu vẫn được duy trì tổ chức qua hàng trăm năm lịch sử và trở thành một nhu cầu không thể thiếu trong đời sống tâm linh của các thế hệ người dân trong vùng mà những câu ca vẫn còn truyền tụng: “Dù ai buôn bán trăm nghề/ Tháng Tư, mồng Tám thì về hội Dâu” hay “Dù ai buôn bán đâu đâu/ Nhớ ngày mồng Tám hội Dâu thì về”.
Lễ hội Chùa Dâu 2014
Tượng Pháp Vũ (và Đậu-Thần Mưa) được rước tham gia cuộc thi cướp nước trong lễ hội chùa Dâu.
Lễ hội chùa Dâu thường thu hút một lượng du khách thập phương đông đảo về trảy hội. Theo truyền thống, ngoài những nghi thức tế lễ, rước kiệu thì hội chùa Dâu còn có tục thi cướp nước cầu mùa với ý nghĩa cầu cho mưa thuận gió hòa, phản ánh tín ngưỡng cầu mùa màng tươi tốt của người Việt cổ. Các bậc cao niên vùng Dâu thuật lại rằng, tục thi cướp nước được tiến hành vào buổi trưa ngày chính hội. Để chuẩn bị cho cuộc thi cướp nước, người ta đặt hai chiếc bàn to rộng bằng gỗ lim ở hai ngách của tam quan, cách nhà Tiền tế khoảng 200m để hai bà Phật ngự khi về tới đích.
 
Tham gia thi cướp nước chỉ có hai bà Phật trong số Tứ Pháp là Pháp Vũ (bà Đậu - thần Mưa) và Pháp Lôi (bà Tướng - thần Sấm). Hai pho tượng đầu đội mũ, trong mặc áo yếm, bên ngoài có một tấm áo choàng lụa nhiều màu ôm khít lấy toàn thân, cổ đeo kiềng trông thật lộng lẫy, uy nghiêm. Mỗi pho tượng có 8 chàng trai khỏe mạnh, vóc dáng cân đối, cao bằng nhau tham gia rước kiệu. Tám chàng trai mặc trang phục truyền thống, đầu đội khăn đỏ, mình mặc áo viền đỏ, chân đi giày vải và trong tư thế sẵn sàng.
 
Sau một hồi trống chiêng vang lên rộn rã, cuộc thi cướp nước bắt đầu, các chàng trai nhanh chóng ghé vai rước kiệu Phật đứng bật lên. Khi tiếng trống khẩu lệnh vừa dứt, lập tức hai kiệu Phật được rước chạy như bay về phía trước, áo choàng của Phật căng phồng trong gió, miệng tươi giống như đang cười với người dân đứng hò reo xung quanh. Tiếng chiêng trống thúc giục hòa với tiếng cười nói vang rộn của nhân dân làm không khí cả lễ hội sôi động, náo nức.
 
Người dân trong vùng cho rằng, nếu Pháp Vũ (bà Đậu) về đích trước thì năm đó mưa thuận gió hòa, cây cỏ tươi tốt, còn nếu Pháp Lôi (bà Tướng) về đích trước thì năm đó hạn hán, mất mùa, ruộng đồng lắm sâu nhiều đỉa vì theo kinh nghiệm của dân gian là “sấm trước không mưa”. Do vậy, cuộc thi cướp nước trong lễ hội Dâu được đông đảo người dân háo hức chờ xem để “bói” mùa vụ năm nay ra sao.
 
Hội thi cướp nước bắt nguồn từ tín ngưỡng thờ thần tự nhiên của cư dân nông nghiệp vùng Dâu. Xa xưa, tại vùng Dâu - Luy Lâu, khi Phật giáo từ Ấn Độ qua đường biển truyền đến đã có sự hòa hợp, dung hội với tín ngưỡng bản địa mà điển hình là tín ngưỡng nông nghiệp. Trong quá tình tiếp biến văn hóa Phật giáo, những vị nữ thần nông nghiệp vùng Dâu (Bà Dâu, Bà Đậu, Bà Tướng, Bà Dàn) đã trở thành những vị phật Bà (Tứ pháp: Pháp Vân - Thần Mây, Pháp Vũ - Thần Mưa, Pháp Lôi - Thần Sấm, Pháp Điện - Thần Sét) mang yếu tố cầu mong mùa màng tươi tốt, vạn vật sinh sôi nảy nở. Chính vì vậy, ngoài tục thi cướp nước thì ở chùa Dâu bây giờ vẫn đậm đặc những dấu tích thể hiện tín ngưỡng cầu nước, cầu mùa như tháp Hòa Phong, giếng nước…
 
Truyền rằng, cái giếng nhỏ nằm trước sân Nhà tổ chính là nơi Phật mẫu Man Nương đã cắm cây gậy thần xuống đất rồi phát nguyện. Quả nhiên trên trời mưa xuống, dưới đất nước phun lên tràn trề, lai láng. Muôn dân vui sướng hả hê, tranh nhau lấy nước về ăn uống, khơi ngòi tưới nước cho cây, vạn vật hồi sinh, tất thảy đều ca ngợi phép màu nhiệm của các Phật bà. Còn tháp Hòa Phong theo cách lý giải của những người nghiên cứu văn hóa vùng Dâu cho rằng, cái tên Hòa Phong được hiểu là: “Hòa Cốc Phong Đăng” nghĩa là “thóc lúa được mùa” - một ước vọng ngàn đời của cư dân nông nghiệp.
 
Có thể thấy rằng, tục thi cướp nước trong lễ hội chùa Dâu hay những truyền thuyết, giai thoại lịch sử về Phật mẫu Man Nương và Tứ Pháp xét cho cùng đều là những hoạt động diễn xướng tín ngưỡng cầu Thần Nước của cư dân nông nghiệp. Nó cũng khẳng định vai trò quan trọng số một của nước đối với nghề trồng lúa mà dân gian đã đúc kết thành kinh nghiệm sản xuất: “Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống”.
Theo https://baobacninh.com.vn/news_detail/82193/thi-cuop-nuoc-cau-mua-trong-le-hoi-chua-dau.html